Kolyenin Tarihçesi

Takılar genel olarak vücudu süslemek için kullanılan çeşitli taş ve madenlerden yapılan objelerdir. Takı, estetik kaygıların yanında sağlık nedeniyle ya da sosyal statü göstergesi veya dini simge olarak kullanılmaktadır.

Takı sanatının M.Ö. 3000 yıllarında Mezopotamya bölgesinde ortaya çıktığı bilinmektedir. İlk çağlarda takılar tüyler, ağaç kabukları, deniz kabukları, diş, değerli taşlar gibi malzemelerden yapılmıştır. Günümüzde de bu malzemelerin bir kısmı halen takı yapımında kullanılmaktadır.

Kolye takı malzemelerinden yapılan ve boyna takılan bir süstür. Genellikle zincir ya da ip gibi bir malzemenin ucuna takılan değerli materyaller kullanılır. Kolye kavramı köken olarak Fransızca’da kullanılan collier kelimesinden dilimize geçmiştir.

Kolye ve diğer takılar, 19. yüzyılda diğer kullanım amaçlarını yanında ve daha baskın biçimde aksesuar amaçlı kullanılmaya başlamıştır.

Mezopotamya’da hem kadınlar hem de erkekler kolye taktıkları bilinmektedir. Eski Yunan Medeniyetinde daha nadir kullanıldığı ifade edilmektedir.

Kolye yapımı, diğer takılara paralel olarak Helenistik Çağda gelişmiştir. Malzemeleri işleme imkânları geliştikçe daha ince işçilikli kolyeler kullanılmıştır. M.Ö. 6. yüzyılda palamut sarkaçlı kolyeler yaygın görülürken sonraki yüzyıllarda ince işçilikli kolyeler kullanılmıştır.

Efes kazılarında gerdanlıklarda kullanılan boncuklara ve kolyelerde kullanılan sarkaçlara rastlanılmıştır. Bu kolyelerin ilk örneği, kadın heykelciği şeklinde bir sarkaçtır. Ayrıca atmaca ya da hilal gibi farklı sembollerin de kullanıldığı bilinmektedir.

Aksaray, Aşıklı Höyük kazılarında Neolitik Çağ buluntularından Obsidyen ve akik kolye parçaları bulunmuştur.

Anadolu Pers Dönemine ışık tutan kazılarda özellikle Sardes nekropolü ve Uşak civarındaki kazılarda çıkan takılardan başlıcaları arasında kolye ve gerdanlık yer almaktadır. Örnkeler incelendiğinde gerdanlıklarda çan sarkaçlar kullanıldığı görülmektedir.

Asya’da Kolye Sanatı

Çin’de 5000 yıl öncesine dayanan bir geçmişi vardır. Çin uygarlığında kolyeler ağırlıklı olarak dini semboller şeklinde kullanılmaktadır. Çin ve Orta Asya kültüründe kolye çoğunlukla törenlerde kullanılan bir obje niteliğindedir.

Türklerde Takı Geleneği

Eski Türklerde çok tanrılı dönemlerde kolye, tanrının temsilcisi kabul edilen kral ve rahiplerin güçlerini göstermek amacıyla taktıkları bir simge şeklindedir. Kolye ve diğer değerli takılar aynı zamanda devletin gücünü simgelemektedir.

Anadolu’da Selçuklular ve Osmanlılar zamanında takı sanatı içinde önemli bir yere sahip olan kolye, nazardan koruyan bir nazarlık dahi olabiliyordu.

Bu Yazıya Emoji ile Tepki Ver

0
0
0
0
0
0
0
0
0

Bunlar da Dikkatinizi Çekebilir!

Makale Hakkında Yorum Yapın!

Bir cevap yazın

Makale Hakkında Yapılan Yorumlar

Bu yazıya henüz yorum yapılmamış.